Muistroom (rip current)
WAT IS EEN MUI?
Een mui is de stroming die tussen zandbanken ontstaat richting de zee. Een mui wordt veroorzaakt door de golven, het getij en de vorm van de bodem. Golven komen naar de kust toe. Maar dat water van die golven gaat ook weer terug naar de zee. De makkelijkste route is via de geulen die tussen zandbanken ontstaan.
Muien zijn er altijd, jaarrond. Het is onjuist om te denken dat muistromen alleen bij onrustige weersomstandigheden zoals bij veel wind voorkomen. Ook bij prachtig weer en een vlakke zee kunnen er muistromen zijn. Muien worden niet veroorzaakt door het weer, maar door brekende golven, het getij en de vorm van de bodem. Aan het strand, bij pieren, strandhoofden en strekdammen, bij rotsen of obstakels in zee. De kans op muistromen is het grootst bij afgaand tij (eb). Houd hiermee rekening bij strandbezoek!
HOE HERKEN JE EEN MUI?
Elke mui is anders. Het herkennen van een mui is lastig en vergt oefening. De eerste stap is om de zee op enige afstand van de waterlijn te bekijken. Muien zijn makkelijker te herkennen als je hoger staat, bijvoorbeeld op een duin, de strandopgang of de zeedijk.
Let vervolgens op plekken waar golven niet breken, dus vlakke plekken of ruimtes in de lijn van brekende golven. En op plekken waar golven in de branding afwijken van andere golven in de branding. Let ook op schuim of 'stof' in het zeewater dat van het strand afdrijft. Soms heeft dit zeewater een andere kleur.
WAAROM IS EEN MUI GEVAARLIJK?
Een mui staat loodrecht op het strand. Als je gaat zwemmen in zee en je komt in een mui, dan word je dus recht in zee getrokken door de stroming. Die stroming kan fors zijn. Zo fors dat je er niet tegenin kunt zwemmen. Vaak raken mensen in paniek en willen ze als automatische reactie terugzwemmen. Maar dat lukt niet. De kans op vermoeidheid is dan groot, wat het levensgevaar doet toenemen.
WAT DOEN ALS JE IN EEN MUI TERECHTKOMT?
Een muistroom trekt je nooit onder water, maar doet je van de kust afdrijven. Als je in een muistroom terechtkomt, is het belangrijkste: rustig blijven. Ga er niet tegenin zwemmen.
De stroomsnelheid kan tot wel 10 kilometer per uur zijn. Zelfs een geoefend topsporter kan daar niet tegenin zwemmen! Wie goed kan zwemmen, kan even proberen parallel aan de kust te gaan zwemmen om zo vroegtijdig uit de muistroom te komen.
Als dit niet lukt: laat je dan met de muistroom meevoeren door op je rug te drijven. Probeer daarbij de aandacht van de redders te trekken door te roepen en te zwaaien om hulp. Achter de zandbanken en de golven neemt de muistroom in kracht af. Wacht daar op hulp of probeer alsnog een stukje parallel aan de kust te zwemmen en vervolgens over de zandbanken heen richting het strand.
Bovenstroom en onderstroom
De kracht van de bovenstroom (stroming aan het wateroppervlakte) is afhankelijk van de sterkte van de wind. De richting van de bovenstroom wordt beïnvloed door de richting waaruit de wind waait. De stroom en de golven staan dus niet altijd recht op de kust, maar kunnen dus ook schuin op de kust gericht zijn.
Omdat de bovenstroom het water naar het strand toestuurt, moet er ook weer water terugstromen in de zee. Dit gebeurt langs de bodem van de zee en deze stroming heet de onderstroom.
Deze onderstroom kan bij een sterke zeewind en een stevige branding soms heel gevaarlijk zijn.
Men zegt dan dat "de zee sterk trekt".
Het trekken van de zee kan gevaarlijk zijn voor kinderen en zwemmers, zeker als deze door een golf omver geworpen worden (vooral bij een sterke branding). Daarom is het belangrijk dat kinderen, minder goede zwemmers en ouderen niet verder dan hun middel in het water gaan.